تیک آف چیست؟ نکات مهمی که درباره آن باید بدانید
تیک آف (Take Off / Burnout) چیست؟
آنچه در این مطلب میخوانید
- تیک آف (Burnout) چیست و چه تفاوتی با معنای اصلی Take Off دارد؟
- بررسی دلیل علمی تیک آف و نقش گشتاور و اصطکاک در هرزگردی چرخها
- آموزش نحوه انجام تیک آف در خودروهای دندهای
- آموزش نحوه انجام تیک آف در خودروهای اتوماتیک
- نکات مهم برای اجرای تیک آف طولانیتر در برخی خودروها
- بررسی کامل خطرات و آسیبهای تیک آف به بخشهای مختلف خودرو
- تأثیر تیک آف بر لاستیکها، کلاچ، گیربکس، دیفرانسیل و موتور
- کاربرد تیک آف در مسابقات درگ و تفاوت آن با استفاده نمایشی
- چرا تیک آف میتواند هزینههای سنگینی برای خودرو ایجاد کند
کلمه "تیک آف" (Take Off) اصالتاً به لحظه آغاز پرواز هواپیما گفته میشود، اما در حوزه خودرو و اتومبیلرانی، اصطلاحاً به حرکت نمایشی Burnout اطلاق میگردد.
تیک آف (Burnout) چیست؟ عملی است که در آن راننده، در حالی که خودرو کاملاً ایستاده، با انتقال ناگهانی قدرت موتور به چرخها، باعث چرخش سریع و درجا لاستیکها میشود. اصطکاک شدید بین آج تایر و سطح جاده، گرمای بسیار زیادی تولید میکند که منجر به دود غلیظ و بوی سوختگی لاستیک میگردد.
این حرکت نمایشی اغلب برای جلب توجه، ایجاد هیجان و نمایش قدرت خودرو و مهارت راننده انجام میشود.
دلیل علمی اتفاق افتادن تیک آف
تیک آف زمانی اتفاق میافتد که گشتاور لحظهای منتقل شده به چرخها بیشتر از میزان نیروی اصطکاک (چسبندگی) قابل انتقال به سطح جاده باشد. در این حالت، چرخها به جای حرکت رو به جلو، دچار هرزگردی شدید میشوند.
چگونه تیک آف را انجام دهیم؟
نحوه اجرای حرکت تیک آف به نوع گیربکس و سیستم انتقال قدرت خودرو بستگی دارد.
الف) خودروهای دندهای
کلاچ را تا انتها بگیرید و خودرو را در دنده یک قرار دهید.
پدال گاز را فشار داده و دور موتور را بالا ببرید.
به طور ناگهانی کلاچ را رها کرده و همزمان فشار روی پدال گاز را بیشتر کنید.
(نکته برای تیک آف طولانی): در خودروهای دیفرانسیل عقب با ترمز کاسهای عقب، میتوان با ترمزگیری جزئی و همزمان با گاز، تیک آف را طولانیتر کرد.
ب) خودروهای اتوماتیک
در خودروهای اتوماتیک باید ابتدا سیستمهای کنترلی مانند TC، ESP و DSC را خاموش کرد. سپس:
گیربکس را در حالت خلاص (N) یا پارک (P) قرار دهید.
پدال گاز را فشار دهید تا دور موتور بالا رود.
به طور ناگهانی دنده را در حالت حرکت (D) قرار داده و همزمان گاز را حفظ کنید (این روش بسیار خشن است).
تیک آف و هرزگردی تأثیر مستقیمی بر سلامت آج و ساختار تایر دارند. برای آشنایی با آسیبهای دیگر وارد شده به تایر، مقاله تعمیر یا تعویض لاستیک خودرو را مطالعه کنید.
خطرات و آسیبهای جدی تیک آف به خودرو
با وجود هیجان بالا، تیک آف یکی از مخربترین حرکات نمایشی برای قطعات فنی خودرو است. در لحظه تیک آف، شوک عظیمی به سیستم انتقال قدرت وارد میشود.
قطعه آسیبدیده | نوع آسیب | علت اصلی |
لاستیکها | سایش شدید و سوختن آج | اصطکاک شدید و تولید گرمای بالا (باعث ایجاد دود میشود) |
کلاچ و گیربکس | خراب شدن صفحهکلاچ (در دندهای)، آسیب دیدن شدید چرخدندهها و سیستمهای داخلی گیربکس (به خصوص در اتوماتیک) | شوک ناگهانی و انتقال لحظهای گشتاور |
پلوس و دیفرانسیل | شکستن یا آسیب دیدن پلوسها و دیفرانسیل به دلیل نیروی برشی فوقالعاده زیاد | شوک اولیه و گشتاور ناگهانی |
موتور و دسته موتور | شکستن دسته موتور و وارد آمدن فشار نامتعارف به شاتون و میللنگ | لرزش شدید و فشار ناگهانی وارده به بلوک موتور |
نکته: در مسابقات درگ (Drag Race)، تیک آف (یا Burnout) کوتاه فقط برای گرم کردن لاستیکهای مسابقهای و افزایش چسبندگی در شروع حرکت انجام میشود و هدف صرفاً نمایشی نیست. با این حال، تیک آف طولانی فقط منجر به آسیب و سایش تایر میشود و هیچ تأثیری در شتاب خودرو ندارد.
جمعبندی: هزینه سنگین یک لحظه هیجان
اگرچه عمل تیک آف میتواند شور و هیجان ایجاد کند، اما هزینهای که بابت آسیب به کلاچ، گیربکس و لاستیکها میپردازید، بسیار سنگین خواهد بود. حفظ سلامت فنی خودرو همیشه بر هر حرکت نمایشی دیگری اولویت دارد.
برای اطمینان از سلامت تایرها و عملکرد بهینه خودروی خود، مشخصات برندهای معتبر لاستیک سواری را بررسی کرده و از تایرهای باکیفیت استفاده کنید.
در هنگام ثبت نظر به موارد ذیل دقت فرمایید
از زبان فارسی برای کامنت گذاری استفاده نمایید.
استفاده از کاراکتر های خاص و اموجی در ثبت نظر قابل قبول نمی باشد.
از ارسال لینکهای سایتهای دیگر و ارایهی اطلاعات شخصی خودتان مثل شماره تماس، ایمیل و آیدی شبکههای اجتماعی پرهیز کنید.