شاخص سرعت تایر و اهمیت آن

شاخص سرعت، ضامن عملکرد ایمن

شاخص سرعت تایر (Speed Rating) یکی از حیاتی‌ترین مشخصاتی است که بر روی دیواره جانبی تایر، در کنار شاخص تحمل وزن درج می‌شود (به‌عنوان مثال، در 205/60R15 91V، حرف V شاخص سرعت است). این شاخص نشان‌دهنده حداکثر سرعتی است که تایر می‌تواند به‌صورت مداوم، با بار کامل مجاز و در شرایط ایده‌آل آزمایشگاهی تحمل کند، بدون آنکه دچار آسیب ساختاری یا حرارتی شود.

شناخت علامت سرعت روی لاستیک برای حفظ ایمنی و تطابق تایر با توانایی‌های خودروی شما، امری ضروری است.

۱. نحوه خواندن و درک شاخص سرعت تایر

شاخص سرعت با یک حرف انگلیسی (از A تا Y) نمایش داده می‌شود. معمولاً هر چه حرف در الفبا بالاتر باشد، سرعت مجاز آن بالاتر است. این حروف بر اساس یک جدول استاندارد جهانی تعیین می‌شوند.

شاخص‌های رایج سرعت و معنای آن‌ها

رایج‌ترین شاخص سرعت لاستیک در خودروهای سواری و شاسی‌بلندها عبارتند از:

نکته تاریخی درباره شاخص H: شاخص H ( کیلومتر بر ساعت 210) در جدول استاندارد، پایین‌تر از شاخص V قرار دارد، اما در گذشته، به‌طور خاص برای خودروهای اسپرت عملکردی (Performance Cars) معرفی شده بود و موقعیت آن حفظ شد.

مفهوم شاخص سرعت ZR

لاستیک‌هایی که برای حداکثر سرعت‌های بالاتر از ۲۴۰ کیلومتر بر ساعت طراحی شده‌اند، ممکن است علاوه بر شاخص نهایی (مانند W یا Y)، دارای علامت ZR در سایز تایر (مانند P275/40ZR17) باشند. در صورتی که حداکثر قابلیت سرعت بیش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت باشد، حتماً علامت ZR در تعیین اندازه درج می‌شود.

۲. چرا شاخص سرعت برای ایمنی مهم است؟

شاخص سرعت تایر به دلایل متعددی حائز اهمیت است:

۱. ایمنی و جلوگیری از ترکیدگی لاستیک

حرف تعیین‌کننده شاخص سرعت، در واقع سقف توانایی تایر در دفع حرارت است. هنگام رانندگی طولانی‌مدت با سرعت بالا، اصطکاک باعث افزایش شدید دما می‌شود. اگر از تایری با شاخص سرعت پایین‌تر از توانایی خودرو استفاده شود، افزایش بیش از حد دما می‌تواند منجر به تخریب ساختار داخلی و ترکیدگی تایر شود.

۲. پایداری و هندلینگ در سرعت بالا

لاستیک‌هایی که برای سرعت‌های بالاتر طراحی شده‌اند (مانند V، W، Y) دارای ساختار داخلی (کورد و لایه‌ها) و دیواره‌های جانبی قوی‌تر هستند. این ساختار مستحکم‌تر، پایداری و کنترل بهتری را در هنگام پیچیدن یا مانورهای ناگهانی در سرعت‌های بالا فراهم می‌کند.

۳. عملکرد ترمز و راحتی سواری

تایرهای با شاخص سرعت بالاتر، غالباً دارای ترکیبات آج پیشرفته‌تر و نرم‌تری هستند. این امر می‌تواند به بهبود چسبندگی در شرایط مختلف و در نتیجه عملکرد بهتر ترمزگیری کمک کند.

۳. شاخص سرعت چگونه اندازه‌گیری و تعیین می‌شود؟

سازندگان تایر، ظرفیت سرعت و حرارت تایر را تحت نظارت سازمان‌های استاندارد (مانند ECE در اروپا) در آزمایشگاه اندازه‌گیری می‌کنند.

• آماده‌سازی: تایر در اتاقی با دمای کنترل شده و با فشار باد صحیح، بر روی یک چرخ که به دستگاه تست متصل است، نصب می‌شود.

شاخص سرعت در شرایط کم‌بادی اعتبار خود را از دست می‌دهد. برای حفظ ایمنی، چگونه فشار باد تایر خود را تنظیم کنیم؟ را بخوانید.

• شبیه‌سازی سرعت: تایر پشت یک استوانه فلزی (طبل) قرار می‌گیرد که شرایط واقعی جاده را شبیه‌سازی می‌کند.

• آزمون پلکانی: چرخش تایر با سرعت پایین شروع می‌شود و سپس سرعت در دوره‌های زمانی مشخص (اغلب ۱۰ دقیقه‌ای) افزایش می‌یابد تا به حداکثر سرعت مورد نظر برای آن شاخص برسد.

• ارزیابی نهایی: تایر به مدت ۱۰ دقیقه در آن سرعت بالا می‌چرخد و در نهایت از نظر عیوب و سالم ماندن آج بازبینی می‌شود.

۴. نکاتی برای انتخاب شاخص سرعت مناسب

• ارجاع به استاندارد سازنده: همواره شاخص سرعتی را انتخاب کنید که برابر یا بالاتر از شاخص توصیه شده توسط سازنده خودرو (در دفترچه راهنما یا پلاک کنار در راننده) باشد.

• حداکثر سرعت ایمن: به یاد داشته باشید که اگر از تایرهایی با شاخص سرعت متفاوت استفاده می‌کنید، حداکثر سرعت ایمن شما به تایری که کمترین شاخص سرعت را دارد، محدود می‌شود.

• شرایط واقعی رانندگی: شاخص سرعت، توانایی تایر نو را در شرایط آزمایشگاهی نشان می‌دهد. عواملی مانند بار سنگین، کم بودن باد تایر، و شرایط نامناسب جاده/هوا، ظرفیت ایمنی تایر شما را بسیار کاهش می‌دهند. هرگز شاخص سرعت را به‌عنوان یک راهنما برای بیشترین سرعتی که می‌توان رانندگی کرد، در نظر نگیرید.

برای اطمینان از انتخاب مناسب‌ترین تایر بر اساس مشخصات خودروی خود، می‌توانید از مشاوره تخصصی کارشناسان فروشگاه اینترنتی هایپرتایر استفاده نمایید.